آشنایی با انواع شاخه های حسابداری【آپدیت1405】✅

آیا می دانید که حسابداری تنها برای ثبت تراکنش های مالی نیست؟ این رشته بسیار گسترده می باشد و دارای شاخه ها و زیر شاخه های متنوعی است که در تصمیم گیری های مالی و اقتصادی نقش مهمی دارند. آشنایی با انواع شاخه های حسابداری به شما کمک می کند تا درک بهتر از وظایف و مسئولیت های این رشته داشته باشید. در این مقاله به بررسی انواع شاخه های حسابداری و کاربرد های آن می پردازیم تا با دنیای جذاب این رشته آشنا شوید و مسیر هم برای شما روشن شود.

حسابداری چیست؟

حسابداری در واقع به عنوان زبان تجارت شناخته می شود و فرایند های مختلفی را درون یک سازمان انجام می دهد تا مدیران بتواند برای رسیدن به اهداف خود از آن استفاده کنند. علاوه بر این با تهیه گزارش های مختلف برای نهاد های دولتی یا خصوصی جهت بهره مندی از مزایای آن نیز به کار برده می شود.

به زبان دیگر، حسابداری به عنوان یک سیستم اطلاعاتی، مبادلات مالی را به طور منظم ثبت و دسته بندی می کند تا گزارش های دقیق و درستی را برای استفاده کنندگان داخلی یا حتی خارجی فراهم آورد. گزارش هایی همچون ترازنامه، صورت سود و زیان، صورت جریان وجوه نقد و دیگر گزارش های مالی که می تواند در تصمیم گیری های اقتصادی یک سازمان موثر باشد.

در کل شاخه های رشته حسابداری با تقسیم بندی های مختلف این امکان را می دهد که درک درستی از وظایف به روش ساده تر داشته باشیم و دانشجویان بتوانند با توجه به این شاخه ها تصمیم بهتری برای آینده خود بگیرند.

اگر می خواهید با مفاهیم مهم حسابداری و شاخه های مختلف آن بیشتر آشنا شوید، مقالات کاربردی زیر را نیز مطالعه کنید

شاخه های حسابداری

برای فهم بهتر حسابداری و مشخص شدن وظایف ها، این رشته به شاخه های مختلفی تقسیم شده است. در ادامه سعی می کنیم شاخه های اصلی را با ویژگی و زیر شاخه های آن بیان کنیم.

• شاخه حسابداری مالی

حسابداری مالی از مهم ترین شاخه های اصلی حسابداری است که وظیفه آن ثبت، طبقه بندی، خلاصه سازی و گزارش گیری از تراکنش های مالی برای ارائه به مدیران یا افراد خارج از سازمان می باشد. از ویژگی اصلی این شاخه پیروی از استاندارد ها و گزارش دادن مبتنی بر دوره های مالی گذشته است.

به طور کلی، شاخه مالی اصل پایدار هر سازمان برای داشتن شفافیت و اعتماد در سطح کلان است. از زیر شاخه های این شاخه می توان به حسابداری خرد و حسابداری بین المللی اشاره کرد.

• شاخه حسابداری مدیریتی

شاخه حسابداری مدیریتی یک فرایند تخصصی است که اطلاعات مالی و غیر مالی را جمع آوری می کند و با تحلیل و تفسیر، آن را برای در اختیار مدیران قرار می دهد تا بتوانند در برنامه ریزی و عملیات بهینه سازی از آن استفاده کنند. از ویژگی های کلیدی این شاخه می توان به سفارش سازی داخلی اشاره کرد که تابع استاندارد های عمومی نیستند.

از کاربرد های حسابداری مدیریتی می توان به کنترل هزینه ها، ارزیابی عمکرد و مدیریت ریسک اشاره کرد که در تصمیم گیری آگاهانه و کمک به آینده نگر بودن مدیران موثر است. همچنین، حسابداری هزینه به عنوان زیر شاخه حسابداری مدیریتی شناخته می شود.

• حسابداری بهای تمام شده

این شاخه حسابداری با عنوان حسابداری صنعتی نیز نام برده می شود. جالب است بدانید که در بین انواع شاخه های حسابداری، شاخه صنعتی سنگ بنای تصمیمات مالی دقیق و افزایش سود در سازمان هاست. یعنی مدیران می توانند با انتخاب روش مناسب هم بهره وری را افزایش دهند و هم کنترل دقیق بر هزینه ها داشته باشند.

به طور کلی این شاخع برای محاسبه واقعی هزینه ها و پیش بینی مالی برای دوره های آینده است. همچنین می توان بر اساس هزینه و بهره وری عملکرد مراکز تولید و خدماتی را ارزیابی کرد.

• شاخه حسابداری مالیاتی

حسابداری مالیاتی زمینه ای مستقل از حسابداری مالی است که هدفش فقط برای ارائه اطلاعات به مدیران نیست بلکه بر قوانین مالیاتی و بهینه سازی مالیات پرداختی هم تمرکز دارد. با آگاهی از زیر شاخه ها و روش و اصول آن مدیران می توانند تصمیم های بهتری بگیرند و همچنین از حقوق و قوانین آن هم در جهت اهداف خود استفاده کنند.

• شاخه حسابرسی

شاخه حسابرسی با دیگر شاخه ها تفاوت اساسی دارد و به صورت مستقل از آن ها عمل می کند. هدف اصلی آن بررسی صحت، انطباق و قابل اعتماد بودن گزارش ها و سیستم های مالی می باشد تا اطمینان حاصل شود که اطلاعات مطابق باقوانین و استاندارد ها است. در این صورت ریسک تقلب کردن کاهش می یابد.

بنابراین انجام فعالیت های مالی، تراکنش ها و ثبت های حسابداری باید دقیق و طبق اصول و استاندارد ها پیش رود تا در مواقع حسابرسی به مشکلات اساسی بر نخوریم. حسابرسی سالانه یک بار و به لحاظ قانونی انجام می شود.

معرفی شاخه های فرعی حسابداری

تاکنون با شاخه های اصلی رشته حسابداری آشنا شدید. دانستید که اقتصاد مالی و مالیاتی هر شرکت و سازمان به شاخه های حسابداری وابسته است. علاوه برا این شاخه های فرعی هم داریم که در جاهای مختلف وظایف متعدد برعهده دارند. آشنایی با این ها ضمن افزایش آگاهی به شما کمک می کند که در تصمیم گیری های فردی و اجتماعی بهتر عمل کنید.

• حسابداری صندوق

در انواع شاخه ها و زیر شاخه های حسابداری به حسابداری صندوق می رسیم. این شاخه یک سیستم تخصصی است که معمولا برای موسسات غیر انتفاعی و دولتی استفاده می شود. حسابداری صندوق، در آمدها را در قالب وجوه ثبت و مدیریت می کند که هدف آن شفافیت در حوزه مالی است و مرتبط با کسب سود نیست.

• حسابداری فروشگاهی

مواردی که برای مدیران فروشگاه مهم است موجودی کالا، ثبت مالی خرید و فروش و محاسبه سود و زیان است که شاخه حسابداری فروشگاهی با انجام دادن این فرایند ها گزارش کاملی در اختیار مدیران قرار می دهد. استفاده از نرم فروشگاهی مناسب باعث می شود که این فرایند ها به صورت خودکار و دقیق انجام شود.

• حسابداری قانونی

حسابداری قضایی یا قانونی شاخه ای تخصصی از انواع شاخه های حسابداری می باشد که معمولا کار آن کشف و بررسی تخلفات مالی در پرونده های قضایی است. جالب است بدانید این رشته در حقیقت پلی میان علم حسابداری و عدالت است. از اهداف اصلی آن کمک به قوه قضاییه، پلیس، پزشکی قانونی و سایر نهاد های دولتی در بررسی پرونده های مالی می باشد.

• حسابداری منابع انسانی
  
  یکی دیگر از زیر شاخه های رشته حسابداری است که با نام حسابداری حقوق و دستمزد هم شناخته می شود. وظیفه اصلی آن ثبت، پردازش و گزارش گیری از هزینه هایی است که به کارکنان یک شرکت مربوط می شود. به عنوان مثال محاسبه حقوق، محاسبه مزایا و کسورات و تهیه اسناد مرتبط با حقوق و دستمزد را در کار خود دارد.
  
• حسابداری شعب

یکی دیگر از زیر شاخه ها رشته حسابداری است که معمولا به مدیریت و ثبت عملیات مالی شعب می پردازد. هدف اصلی آن کنترل دقیق وضعیت مالی هر شعب است که در پایان باید گزارش کلی از تمام شعب ها را در اختیار مدیران بگذارد. جلوگیری از تقلب و شفافیت مالی شعب، تصمیم گیری برای ادامه کار یا تعطیلی از دلایل اهمیت این رشته می باشد.

راهنمای انتخاب شاخه های حسابداری

اگر قصد دارید یکی از انواع شاخه های حسابداری را انتخاب کنید ممکن است بپرسید رشته حسابداری در کدام شاخه است؟ و یا بهترین شاخه حسابداری کدام است؟ در انتخاب شاخه باید به نکاتی که باشرایط شما سازگار تر است توجه کنید. چرا این موارد در طولانی مدت اثرات مثبت و منفی خود را نشان می دهد.

مهم ترین نکته توجه به اهداف شغلی مانند علاقه به گزارشگری برای عموم مردم است. مهارت ها و علاقه های فردی، توجه به نیاز بازار در فاصله زمانی مختلف و همچنین داشتن گواهی های مختلف می تواند در انتخاب شاخه موثر باشد. لازم است بدانید که مشاوره گرفتن از یک حسابدار با تجربه تاثیر بسزایی در آینده شما دارد.

تحلیلگر مالی کیست و چه وظایفی دارد؟

ممکن تحلیلگر مالی را بارها در شرایط مختلف شنیده باشید. تحلیلگر مالی کسی است که با بررسی داده های مالی و داشتن پیش بینی و توصیه ها، به مدیران و سرمایه گذاران در شرکت کمک می کند تا منابع مالی را مدیریت و به روش های مفید به مصرف برسانند. در حقیقت او با برنامه ریزی و تحلیل فرصت ها به سرنوشت شرکت می کند.

در کل این افراد وظایف مختلفی در شاخه های حسابداری دارند که مهم ترین آن ها عبارتند از:

• تحلیل فرصت های سرمایه گذاری و ارزیابی دارایی ها
• تهیه گزارش و ارائه به مدیران و سهامداران
• تحلیل و بررسی داده ها و شناسایی روند ها
• برنامه ریزی بودجه با توجه به پیش بینی ها
• تحلیل ریسک مالی و دادن راهکار مناسب برای کاهش آن

مدیر مالی کیست و چه وظایفی دارد؟

مدیر مالی نقش اساسی در شرکت ها و وظایف به خصوصی در انواع شاخه های حسابداری دارد. او در حقیقت مسئول برنامه ریزی، سازماندهی و کنترل منابع مالی است که معمولا گزارش های خود را به صورت مستقیم در اختیار مدیر اصلی قرار می دهد. مدیر مالی باید در انجام کارها حساسیت به خرج دهد زیرا یک اشتباه کوچک خسارات زیادی را به دنبال دارد. از وظایف اصلی او می توان به:

• برنامه ریزی و استراتژی مالی
• کنترل هزینه ها
• مدیریت نقدینگی
• توزیع سود طبق قوانین شرکت
• گزارش دهی منظم برای مدیران
• نظارت بر اعمال حسابداران

کلام آخر

در پایان لازم است بدانید آشنایی با انواع شاخه های حسابداری به شما در زمینه های مختلف همچون شناخت شاخه های حسابداری، انتخاب رشته برای تحصیل، افزایش اطلاعات حسابداران برای ارتقا شغلی کمک می کند. در این مقاله سعی شد انواع شاخه های حسابداری و معرفی مدیران و سایر اطلاعات را به طور مفصل توضیح دهیم. همچنان این رشته به دلیل گستردگی و جذابیت طرفداران خاص خود را دارد. در هر حال از همراهی شما سپاسگزاریم. اگر نکته و نظر سازنده ای در ذهن دارید حتما آن را با ما در میان بگذارید.

سوالات متداول